/opryszczka-u-noworodkow/jak-pomoc-dziecku/

Opryszczka u noworodka- jak pomóc dziecku i jak jej zapobiegać?

Opryszczka wywołana przez wirusy HSV-1 i HSV-2 atakuje bez wyjątku dorosłych i dzieci. Szacuje się, że ponad 80% populacji jest nosicielem wirusa. Pomimo wielu badań nad szczepionką i lekami nosicielem wirusa pozostaje się na całe życie. Opryszczka jest niezwykle niebezpieczna dla noworodków, dlatego warto dowiedzieć się czego unikać i jak pomóc dziecku w chorobie.

Powrót ze szpitala do domu, pierwsze kąpiele, nieprzespane noce i tłumy bliskich osób, chętnych do odwiedzin i powitania nowego członka rodziny – taki scenariusz poznał w swoim życiu chyba każdy rodzic. Jeszcze większy stres i obawy o zdrowie i życie dziecka wywołują w młodych rodzicach choroby.

Dłoń dziecka i matki

Zakażenie opryszczkowe wirusem typu HSV-1 lub HSV-2 nie wybiera wieku pacjentów. Atakuje dorosłych jak i dzieci. Pierwsze zakażenie ma zawsze charakter gwałtowny, pojawiają się bolesne pęcherzyki, które pękają, tworząc nadżerki. Może pojawić się wysoka gorączka, silne osłabienie i ból. W przypadku opryszczki wargowej chory może mieć trudności z jedzeniem i piciem, a przy masywnej infekcji nawet problemy z oddychaniem, a chorobowo zmienione miejsca są bardzo bolesne.

Opryszczka u noworodka - przebieg

U noworodków zmiany opryszczkowe pojawiają się nie tylko w okolicy ust i nosa, ale na całej twarzy. Atakują oczy, gardło, język, podniebienie, przełyk a z czasem pojawiają się na całym ciele. Zmiany niebezpiecznie rozprzestrzeniają się w kierunku centralnego układu nerwowego. Gdy opryszczka zaatakuje centralny układ nerwowy, pojawiają się napady padaczkowe, drgawki i nienaturalna ospałość oraz wybrzuszenie ciemiączka na przodzie główki. Zakażenie wirusem opryszczki u dzieci nierzadko ma przebieg gwałtowny z zajęciem wielonarządowym włącznie. Podnosi poziom enzymów wątrobowych, co uszkadza wątrobę, zaczynają obumierać jelita, dochodzi do zapalenia mózgu. Każda godzina jest na wagę złota. Śmiertelność u noworodków w przypadku nieleczenia opryszczki jest bardzo wysoka (prawie 80%). Zakażenie opryszczkowe u tak małych dzieci może pozostawić trwałe powikłania neurologiczne.

Śpiacy noworodek

Jak opryszczką może zarazić się noworodek?

W przypadku tak małych dzieci drogi zarażenia wirusem opryszczki mogą być dwie: głównie HSV-2 poprzez poród i zarażenie od matki, HSV-1 poprzez fizyczne przeniesienie wirusa – pocałunek, dotyk, zetknięcie z powierzchnią, przedmiotami na których jest wirus.

Za większość przypadków opryszczki genitalnej odpowiedzialny jest drugi typ wirusa – HSV- 2, choć może ją wywołać także typ pierwszy – HSV-1. Zakażenie opryszczkowe u matki może mieć przebieg objawowy lub bezobjawowy. Powstanie zmian chorobowych w okolicach intymnych i na szyjce macicy u matki wyklucza poród siłami natury i jest wskazaniem do cesarskiego cięcia. Czasem jednak zakażenie może przebiegać bezobjawowo i wtedy zwiększa szansę na przeniesienie wirusa na dziecko, gdyż nie ma podstaw do przeprowadzenia cesarskiego cięcia i podania leków przeciwwirusowych dziecku.

W przypadku wirusa HSV-1, wirus ten zaraża poprzez drogę kropelkową. W powstałych pęcherzykach, w płynie surowiczym obecny jest wirus gotowy do dalszego rozprzestrzeniania. Zatem dla bezpieczeństwa noworodka należy bezwzględnie ograniczyć kontakt z dzieckiem osobom z aktywnymi zmianami. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku korzystania z miejsc publicznych: przychodni lekarskich, poczekalni, pokojów dla matki z dzieckiem. Wirus HSV poza organizmem może przeżyć do kilku dni obecny na klamkach, poręczach, przewijakach. Kluczem do uniknięcia zarażenia jest szczególna ostrożność w kontaktach z innymi ludźmi, ograniczenie przebywania w miejscach publicznych i stosowanie zasad higieny.

Pojawienie się dziecka to ogromny czas zmian i emocji w rodzinie. To ogromna chęć wizyt i spotkań, potrzeba dotknięcia, pocałowania nowego członka rodziny. Warto jednak poczekać z takimi wizytami, ograniczyć kontakt fizyczny gościom z dzieckiem i przypomnieć o umyciu rąk, zdjęciu odzieży wierzchniej. W przypadku wizyt w przychodni lekarskiej nigdy nie należy kłaść i przewijać dziecka bez dodatkowej pieluszki/ kocyka, po korzystaniu z toalety trzeba pamiętać, aby umyć ręce i skorzystać z jednorazowego ręcznika.

Zawsze duży niepokój wzbudza atak opryszczki wargowej u rodzica i obawa przed zarażeniem dziecka. Obok podstawowych zasad higieny na rynku dostępne są maseczki na twarz, które ograniczają kontakt z wirusem. Rodzic z aktywnym procesem chorobowym powinien także bezwzględnie podjąć leczenie lekami doustnymi, aby złagodzić skutki i skrócić czas choroby.

Noworodek

Co zrobić, gdy dziecko zachoruje?

Każda zmiana chorobowa, niepokojące objawy u noworodka powinny być bezwzględnie skonsultowane z lekarzem. U tak małych dzieci liczy się szybkość diagnozy i wdrożenie leczenia. Zakażenie opryszczkowe jest bardzo niebezpieczne, a nieleczone zmiany mogą prowadzić do śmierci. U noworodków przechodzących infekcję wirusem opryszczki zazwyczaj konieczna jest hospitalizacja i dożylne podawanie leków przeciwwirusowych. Zmiany opryszczkowe w jamie ustnej u noworodka powodują ból i uniemożliwiają karmienie. Szybko może dojść do odwodnienia organizmu i dalszego rozprzestrzeniania się zmian. Gojące się nadżerki na ciele wymagają także szczególnej higieny, pielęgnacji i leczenia.

Konsultacja merytoryczna: dr Joanna Sałkowska-Wanat specjalista dermatolog

Zobacz więcej
Opryszczka wargowa
Najważniejsze fakty o opryszczce zwykłej
Opryszczka zwykła (herpes simplex) to jedna z najbardziej powszechnych chorób zakaźnych skóry i błon śluzowych. Potocznie nazywamy ją również „zimnem”.
Opryszczka genitalna
Prof. Tomasz Niemiec, ginekolog
Odtwórz wideo
Opryszczka wargowa
Leczenie opryszczki wargowej
Oczywiście, jeśli zmiany już są widoczne powinniśmy także zastosować lek, aby skrócić czas trwania choroby i złagodzić jej przebieg.