Ospa i półpasiec

Ospa wietrzna to typowa choroba wieku dziecięcego. Jest to choroba zakaźna, której wirus przenoszony jest drogą kropelkową. Wirus ospy może przetrwać uśpiony w organizmie, powodując półpasiec. Nawrotami ospy wietrznej pod postacią półpaśca zagrożone są najczęściej osoby starsze, z obniżoną odpornością.

Objawy ospy
Pierwsze objawy, które mogą wskazywać na zakażenie wirusem to ogólne pogorszenie samopoczucia, ból głowy, gorączka i brak apetytu u dziecka. Pełny rozwój choroby najczęściej ma miejsce 2-3 dni po zaobserwowaniu pierwszych objawów.
Wtedy właśnie pojawia się na skórze swędząca wysypka. Z reguły najpierw na tułowiu, a potem na innych partiach ciała. Na początku wysypka ma postać czerwonych plamek, potem zmienia się w grudki, następnie w pęcherzyki wypełnione płynem, a finalnie w krosty, które w ostatniej fazie choroby przyjmują postać strupków. Strupy w końcu odpadają i z reguły nie pozostaje po nich ślad.
Choroba może mieć przebieg bardzo łagodny, ale zdarzają się też przypadki, gdy natężenie objawów jest wyjątkowo silne.
Najczęściej występującym powikłaniem ospy jest zakażenie bakteryjne skóry, rzadziej zapalenie płuc, zapalenie mózgu czy też zapalenie mięśnia sercowego.
Na ospę można zachorować tylko raz. To oznacza, że przebycie choroby chroni przed kolejnym na nią zachorowaniem, ale wirus ją wywołujący pozostaje w organizmie i może przypomnieć o sobie, powodując półpasiec.
Ospa jest wyjątkowo niebezpieczna dla osób o osłabionej odporności, noworodków, niemowląt i nastolatków. Zakażenie jest groźne także dla kobiet w ciąży i osób starszych ze względu na powikłania.

Objawy półpaśca
Półpasiec występuje u osób, które chorowały na ospę. Po przechorowaniu ospy wirus VZV pozostaje w fazie utajenia w zwojach rdzeniowych i czeka na dogodny moment, by się uaktywnić. Na wystąpienie półpaśca szczególnie narażone są osoby po 50 r.ż. z powodu obniżania się odporności wraz z wiekiem. Półpasiec charakteryzuje się wykwitami pęcherzykowymi umiejscowionymi najczęściej na klatce piersiowej, szyi, twarzy oraz okolicy krzyżowo-lędźwiowej. Przed pojawieniem się wykwitów odczuwane jest zwykle mrowienie, swędzenie i przeczulica. Półpasiec często powoduje dolegliwości bólowe, które mogą dorównywać bólom towarzyszącym kamicy nerkowej. Bóle te mogą występować na parę dni przed wystąpieniem wykwitów skórnych. Może to powodować problemy ze zdiagnozowaniem przyczyn bólu. W niektórych przypadkach, szczególnie u osób starszych dolegliwości bólowe mogą się utrzymywać przez wiele miesięcy lub lat po ustąpieniu wysypki.

Ospą zarazić się można przez bezpośredni kontakt z chorą osobą. Wirus (VZV) jest bardzo łatwo przenoszony, także drogą kropelkową. Choroba ta najczęściej pojawia się u dzieci, między 2 a 5 rokiem życia.

Leczenie ospy
Niektórzy sądzą, że choroby zakaźne, które dotykają dzieci trzeba po prostu przeczekać i że same przejdą. Jednak, kiedy tylko na ciele dziecka pojawi się wysypka, niezwłocznie należy udać się z nim do lekarza. Jeśli ospa zostanie potwierdzona, trzeba zadbać o to, aby dziecko przez okres choroby nie wychodziło z domu i nie kontaktowało się z osobami, które na ospę nie chorowały.
Lekarz może zlecić również podanie leku antywirusowego – acyklowiru (zarówno dziecku jak i osobie dorosłej). Zastosowanie tego leku skraca okres pojawiania się wykwitów skórnych oraz zmniejsza ich liczbę, a tym samym zmniejsza objawy swędzenia. Jednak aby lek ten zadziałał skutecznie należy podać go w ciągu doby od wystąpienia pierwszych wykwitów.
Jeśli u dziecka choroba przebiega łagodnie, leczenie jest zazwyczaj objawowe i polega na obniżaniu gorączki i stosowaniu środków łagodzących swędzenie (specjalne kremy, puder cynkowy, kąpiele w letniej wodzie z mydłem). 
Dostępne są również szczepienia, które mogą pomóc zapobiec ospie, wykonywane są one najczęściej pomiędzy 9 miesiącem a 12 rokiem życia dziecka.

Leczenie półpaśca
Leczenie półpaśca, przepisanymi przez lekarza lekami, należy rozpocząć najpóźniej w ciągu 48-72 godzin od momentu wystąpienia objawów. Wczesne rozpoczęcie leczenia powoduje, że zmiany na skórze i dolegliwości bólowe szybciej ustępują. Zmniejsza również ryzyko wystąpienia powikłań.

Jeśli masz pytanie na temat opryszczki, możesz zadać je naszemu ekspertowi.

Zadaj pytanie ekspertowi