Ospa i półpasiec

Co powoduje ospę?: Ospa wietrzna jest chorobą zakaźną szerzącą się głównie wśród dzieci. Najczęściej występuje między 2 a 5 rokiem życia dziecka. Wywołuje ją wirus VZV, przenoszony drogą kropelkową.
Jakie są objawy ospy i w jakim czasie od zetknięcia się z wirusem można się ich spodziewać?: Okres wylęgania choroby to 11-21 dni. Po tym czasie ujawniają się objawy zwiastunowe takie jak: pogorszenie samopoczucia, ból głowy, osłabienie, gorączka (raczej nie wysoka) oraz brak apetytu u dziecka. Pełny rozwój choroby ma najczęściej miejsce w 2-3 dni po zaobserwowaniu objawów początkowych. Wtedy też pojawia się swędząca wysypka. Zazwyczaj w pierwszej kolejności ujawnia się na tułowiu, po czym rozprzestrzenia się
na inne partie ciała, obejmując nie tylko skórę, ale również błony śluzowe. Wysypka w przebiegu choroby zmienia swój charakter: początkowo ma postać czerwonych plamek, które następnie przemieniają się w grudki. Kolejnym etapem są pęcherzyki wypełnione przejrzystym płynem, który z czasem mętnieje, tworząc krosty. Te zaś kolejno przysychają, zmieniając się w strupki, po odpadnięciu których nie pozostaje ślad.
Kiedy chore dziecko może zarazić osoby ze swojego otoczenia?: Chore dziecko może zarażać otoczenie drogą kropelkową już 2-3 doby przed pojawieniem się wysypki, aż do czasu, kiedy ostatnie krostki przemienią się w strupki, czyli w około tydzień po pojawieniu się pierwszych zmian.
Jakie mogą być powikłania ospy?: Zarówno wysypka, jak i złe samopoczucie dziecka oraz gorączka mogą występować w różnym natężeniu – od przebiegu bardzo łagodnego po bardzo ciężki. Najczęstszym powikłaniem ospy jest zakażenie bakteryjne skóry, rzadko dochodzi do zapalenia płuc, zapalenia mózgu czy zapalenia mięśnia sercowego. Przebycie ospy chroni przed ponownym zachorowaniem, jednak wywołujący ją wirus pozostaje w organizmie i może w przyszłości przypomnieć o sobie, wywołując półpasiec.
Kto powinien obawiać się zakażenia wirusem VZV powodującym ospę?: Ospa wietrzna jest szczególnie niebezpieczne dla osób o upośledzonej odporności (np. chorych na AIDS, poddawanych chemioterapii z powodu chorób nowotworowych), ale także noworodków, niemowląt i nastolatków. Zakażenie wirusem ospy jest też bardzo niebezpieczne dla kobiet w ciąży, gdyż może prowadzić do obumarcia płodu lub ciężkich wad wrodzonych. Także u osób starszych może prowadzić do poważnych powikłań, a nawet śmierci.
Jak się leczy ospę?: W powszechnej opinii choroby zakaźne wieku dziecięcego po prostu trzeba przejść. Kiedy na ciele dziecka pojawia się wysypka, należy jednak szybko udać się do lekarza rodzinnego w celu postawienia odpowiedniej diagnozy. Dzieci z dobrą odpornością, u których choroba przebiega łagodnie, leczy się zazwyczaj objawowo poprzez obniżanie gorączki i stosowanie środków łagodzących swędzenie skóry takich jak: specjalne kremy, puder cynkowy czy kąpiele w letniej wodzie z mydłem. Lekarz może jednak podjąć decyzję o przepisaniu zarówno dziecku, jak i osobie dorosłej, leku antywirusowego – acyklowiru. Z przeprowadzonych badań klinicznych dotyczących roli acyklowiru w leczeniu ospy wietrznej wiemy, że stosowany doustnie nawet w przypadku lżejszej postaci ospy, skraca okres pojawiania się wykwitów skórnych, zmniejsza całkowitą ich liczbę oraz zapotrzebowanie na leki przeciwświądowe i przeciwbólowe. Warunkiem skuteczności jest podjęcie leczenia w ciągu pierwszej doby od początku choroby.
Co powoduje, że pojawia się półpasiec?: Półpasiec jest spowodowany przez ten sam wirus, co ospa wietrzna. Wirus może przez całe lata pozostać w fazie utajonej w zwojach nerwowych, a potem uaktywnić się przy obniżeniu odporności chorego.
Kto jest szczególnie narażony na pojawienie się półpaśca?: Szczególnie podatne są osoby po 45 r.ż. Jest to związane z obniżaniem się odporności wraz z wiekiem. Półpasiec występuje również częściej u osób z obniżoną odpornością (np. HIV/AIDS, przyjmowanie leków obniżających odporność, białaczka).
Jakie są pierwsze objawy półpaśca?: Nawet na tydzień przed pojawieniem się wykwitów może pojawić się ból, przeczulica, swędzenie. Zdarza się nawet, że pojawiający się ból jest mylony z zawałem mięśnia sercowego. Potem pojawiają się wykwity usytuowane najczęściej na klatce piersiowej, szyi, twarzy oraz okolicy krzyżowo-lędźwiowej.
Dlaczego należy rozpocząć leczenie półpaśca jak najszybciej?: Wczesne rozpoczęcie leczenia powoduje, że zmiany na skórze i dolegliwości bólowe szybciej ustępują. Zmniejsza się również ryzyko wystąpienia powikłań, takich jak przewlekłe nerwobóle.

ZAPYTAJ EKSPERTA

Jeśli masz pytanie na temat opryszczki, możesz zadać je naszemu ekspertowi.

Zadaj pytanie ekspertowi